Bilinen 3500 türleri vardır.
Pediculus capitis,
Pediculus corporis,
Phitirus Pubis başlıcalarıdır.
İnsanlarda asalak olarak yaşarlar.Tifüs,
5 gün humması,Lekeli humma,
Tularemi hastalıklarını bulaştırırlar.
Yaşam dönemleri:
Yumurtadan çıkan yavrular 3 kez gömlek değiştirir.
Yumurtadan erişkin bir bit oluşumu türe /ortam ısısına göre
değişmekle birlikte en erken 16 günde gerçekleşir.
Yumurtalarını saçlara kıllara, elbise kıvrımlarına tek tek
yapıştırırlar.
Ergin bir bit yaşamı boyunca 4000 e yakın yumurta bırakabilir.
İnsan derisinin yüze sıcaklığı olan 31 °C tercih ettikleri ısıdır.
Bulundukları ortam ısısı 10 °C nin altına düşerse yumurta
bırakmazlar.
Son gömlek değişiminden 24-36 saat sonra yumurta bırakacak erginliğe
ulaşır.
Bitler bir kişiden bir günde 2-3 kezde toplam 50 cm3 kan emebilirler.
Yaşamları ortalama 25-40 gün sürer.
Bit salgınları genellikle kötü yaşam koşullarında ortaya çıkar.
Dakikada 30 cm yol kat ederler.
İnsanlardan ve memeli hayvanlardan kan emerek beslenirler.
Açlığa 4 hafta dayanabilirler.
Vücut biti (Pediculus humanus)
Boyları 2.5-3 mm dir.
Ergin dişiler 1 mm oval yumurtalar bırakırlar.
Yumurtaları tek tek saç tellerine bırakırlar.
6-8 gün sonra ilk yavru çıkar.
3 gömlek değiştirerek 18-20 gün sonra ergin olurlar.
Bitlerin insanlarda kaşıntı ve alerjik reaksiyonlar neden olmaları
yanında en önemli zararı hastalık taşımalarıdır.
Aşırı bitlenmelerde bir insanda 16000-20000 bit bulunabilir. Bunlar
günde ortalama 50 cm küp kan emebilirler.
Bit mücadelesinde;
genel temizlik ve elbise ilaçlaması önemlidir.
Ayrıca elbiseler 70 °C kaynatılması halinde bitler ölmektedir.
Sağlık Bakanlığı ruhsatlı şampuanların kullanılması mücadelede
önemli yer tutmaktadır.
Biyolojisi
Çok küçük sarı renkte 2-5 mm boyunda dış parazittir. memelilerin ve
insanların vücudunda kanlarını günde 2-3 kez emerek yaşarlar.
Erişkinler uzun süre gıdasız yaşayabilir. Baş, vücut ve kasık biti
şeklinde çeşidi vardır. Saç ve çamaşırlara yumurtasını (sirkesini)
kuvvetlice yapıştırır. Kasık biti kasık arasında deri içine girip
yerleşir.Yaşanılan ortamdaki eşya ve kişinin şahsi eşyası ile de
yayılırlar. Ev içi ve okul gibi toplu yaşama alanları da kolay bit
yayılma yerleridir. Kış ve temizliğin yetersiz olduğu ortamlarda
sıkça görülür.
Bitlerin ısırdığı yerlerde şiddetli kaşıntı olur.Deri koyu
esmerleşir, leke ve papuller oluşur. Buralarda bakteriler yerleşirse
fronkülosis impetigo gibi enjeksiyonlar oluşur. Tifüs ve hummalar
gibi önemli hastalıkların da etkenidir
Kontrol Önlemleri
Bireyin ve yaşadığı ortamın hijyenine önem verilmelidir.
- Tüm çamaşırların yıkanması
- İnsanın temizlenmesi ve vücudunun ilaçlanması
- Hayvanların ilaçlanması ve temizlenmesi
- Evdeki eşyaların komple ilaçlanması gerekir.
- Bu işlemlerin hepsi aynı günde tamamlanmalıdır.
- Yayılma durumunda acilen profesyonel uygulama gerekir.
|