|
2500 den fazla türleri vardır. Anofel , Culex ,
Aedes Halk Sağlığı açısından önemli olan türlerdir.
Sıtma, Sarı humma, Dang , Fil
hastalığı ve Çeşitli arboviral hastalıkları bulaştırırlar .
Sokarak vücudumuzda kaşıntı, yanma,şişlik, kızarıklık oluşturup
fiziksel ve psikolojik rahatsızlık verirler.
Yaşam dönemleri Yumurta,Larva,Pupa
ve Erişkin olmak üzere 4 evreden oluşur.
Yumurtalarının durgun su birikintilerine bırakırlar. Yumurtadan
erişkin bir sivrisinek oluşumu 15-25 günde gerçekleşir. Pupa
halinden erişkin hale geçen sivrisinek 10-12 saat sonra döllenme
yeteneği kazanır
Dişi sivrisinekler kan emdikten 8
gün sonra yumurtlarlar. Yaşamları 1-2 ay sürer . Bu sürede 15 gün
aralarla her seferinde türe göre değişmekle birlikte 150-400 yumurta
bırakırlar.
Sivrisinekler sabah erken saatler ya da akşam saatlerinde
hareketlidirler ve bu zamanlarda kan emerek beslenirler.
Bulundukları yerden en fazla 2-3 km uzağa uçarlar. Genellikle
500-1000 m mesafede 30m/dak. hızla uçarlar.
Biyolojisi
Anofel ve Küleks olmak üzere iki ana gruba ayrılır ve birçok türleri
vardır. Temiz,sıcak, serin, kirli her türlü su birikintilerinde
ürerler, Yumurtalarını su birikintilerine tek tek ve grup halinde
bırakırlar. Larva ve Pupa (kurtçuk) döneminden sonra uygun ısıda 8-9
günde ergin sinek haline gelir. Dişileri yumurtlamak için canlı kanı
emmek zorundadır. Bu sebeple insanları çok rahatsız ederler. Nemli
ve loş ortamlarda barınırlar. Geceleri faaliyet gösterirler.
Erkekleri meyve ve bitki özsuyu ile beslenirler. En az 3 km uçarak
ürediği yerin çok geniş mesafelerine kadar yayılırlar ve canlıların
yaşadığı ortamda yoğunlaşırlar.
"Anofeller Sıtma hastalığını yaymada rol oynar. Ayrıca Fil
hastalığı, sarı humma, Nil humması, Beyin iltihabı gibi hastalık
yayılmasında da önemli rolleri vardır."
Kontrol Önlemleri
Durgun su birikintilerini yok etmek.
Her türlü birikinti suya, kanala, foseptiğe, havuza ve göle belli
periyotlarla larvasit (larva öldüren ve üremeyi durduran) atmak en
etkili ve en ekonomik yöntemdir.
Uçkun mücadelesinde ise Termal Fog, ULV, Soğuk sisleme veya rezidüel
(kalıcı) uygulama metotlar ortama göre uygun ekipmanlarla yapılır.
Geniş alanlarda iyi bir araştırma ve planlama yapmak gerekir. Bu
sebeple bu konuda tecrübeli, profesyonel uygulayıcı gerekir.
Uçan Haşere Mücadelesi
Uçan haşere mücadelesi larva mücadelesi ve uçkun mücadelesi olmak
üzere ikiye ayrılır.Larva mücadelesi zararlı (sinek- sivrisinek)
uçkun hale gelmeden yapılır.Uçkun mücadelesi adından da anlaşılacağı
gibi zararlı uçkun hale geldiği zaman uygulanır.Ancak uçkun
mücadelesi de uygulama sistemi olarak üçe ayrılır.Bu sistemler sıcak
sisleme ,Soğuk sisleme ve boyama yöntemidir.
1. Larva Mücadelesi : Bu mücadele sinek sivrisinek mücadeleleri
arasında en etkili ve ekonomik yoldur.mücadele uygun larvasitlerle
durgun su,bataklık ve çamur alanlarda yapılır.Bu mücadele sayesinde
sinek ve sivrisinek larvalarının uçkun hale gelmesi engellenerek
ekonomik ve etkili bir mücadele yapılmış olur.Larva mücadelesine
Mart ayında başlayıp yaz sonuna kadar devam edilmelidir.
2. Sıcak Sisleme : Bu mücadele sinek ve sivrisineğin uçkun hale
gelmesinden sonra uygulanır.Uygulamalarda mazot karışımı insektisit
kullanıldığı için pahalı ve düşük etkili bir yöntemdir.Uygulamalar
rüzgarsız havada karasinek için sabah erken saatlerde ve akşam geç
saatlerde yapılır.Bu saatler zararlının en çok uçuş aktivitesini
gösterdiği saatlerdir.
3. Soguk sisleme(ULV) : Bu mücadele sinek ve sivrisineğin uçkun hale
gelmesinden sonra uygulanır.Uygulamalarda mazot yerine su ve ilaç
karışımı karışımı insektisit kullanıldığı için tercih edilen etkili
bir yöntemdir.Uygulamalar rüzgarsız havada karasinek için sabah
erken saatlerde ve akşam geç saatlerde yapılır.Bu saatler zararlının
en çok uçuş aktivitesini gösterdiği saatlerdir.
4. Boyama Yöntemi : Bu yöntem sıcak sisleme metoduna göre daha
ekonomik ve kalıcı bir yöntemdir. Şeker karışımı uygun insektisitler
karasinek ve sivrisineğin konabileceği her türlü bölgeye boyama
şeklinde pulvarize edilir.İnsektisit te şeker bulunduğu için
zararlıyı yaklaşık on beş gün üzerine çekerek kontrol
sağlar.Uygulama günün her saati yapılabilir.
|
